Klokkenluiders - Melding van een vermoeden van een misstand

Op basis van artikel 125quinquies lid 1 onder f Ambtenarenwet en het daarop gebaseerde artikel 15:2 CAR, is de gemeente gehouden een regeling omtrent het melden van en omgaan met vermoedens van een misstand vast te stellen en uit te voeren.
Een medewerker die een vermoeden van een misstand bij zijn werkgever wil melden, kan dat doen met een beroep op de Regeling Melding Vermoeden Misstand.

Misstand

Wanneer een medewerker op redelijke gronden vermoedt dat binnen de organisatie sprake is van:

  • schending van wettelijke voorschriften of beleidsregels;
  • een gevaar voor de gezondheid, de veiligheid of het milieu;
  • een onbehoorlijke wijze van functioneren die een gevaar vormt voor het goed functioneren van de openbare dienst;

Het is voor medewerkers van groot belang dat zij weten bij welke functionarissen (leidinggevenden en vertrouwenspersonen) zij binnen de organisatie melding kunnen doen van een vermoeden van een misstand. Een directe melding bij een extern meldpunt is mogelijk maar niet de eerst aangewezen weg. Uitgangspunt is dat er intern gemeld wordt.

Vertrouwenspersoon

De werkgever is verplicht een vertrouwenspersoon aan te wijzen die desgewenst een medewerker van advies dient m.b.t. de vraag hoe om te gaan met een vermoeden van een misstand.
De vertrouwenspersoon vervult niet alleen een belangrijke rol in het proces van integriteitsbewustwording, advisering en het voorkomen en bestrijden van integriteitinbreuken, maar kan ook advies geven over de te zetten stappen als een medewerker een vermoeden van een misstand heeft.

Ontslagbescherming

De medewerker en de vertrouwenspersoon mogen niet ontslagen worden vanwege het melden van een misstand. De werkgever mag hen ook niet benadelen in hun positie (artikel 15:2 lid 2 CAR-UWO).

Rechtstreekse (externe) melding

In de voorbeeldregeling Melding vermoeden van een missstand (VNG) 2016 is de mogelijkheid opgenomen van rechtstreekse melding door de medewerker bij het meest geschikte externe meldpunt.
Dit houdt in dat een medewerker zich met een vermoeden van een misstand direct tot het externe meldpunt kan wenden zonder de melding eerst aan het college te hebben gedaan.
Dit is mogelijk als:

  • dat verplicht is (bijv. in het geval van een ambtsmisdrijf);
  • de melding intern niet goed wordt opgepakt;
  • intern melden ‘in redelijkheid’ niet van je kan worden verwacht.

Werkt extern melden ook niet of is er geen geschikt meldpunt?
Dan kan het Huis voor Klokkenluiders gevraagd worden om onderzoek te doen.

Huis voor Klokkenluiders

De afdeling onderzoek van Het Huis voor Klokkenluiders oordeelt of het terecht is dat een medewerker zich rechtstreeks meldt. Deze afdeling kan zowel onderzoek doen naar de misstand zelf maar óók naar de handelwijze van de werkgever richting de melder naar aanleiding van de melding.

Meer informatie

Ambtenarenwet

Artikel 125quinquies lid 1 onder f
Artikel 125quater
Lees de letterlijke tekst van de Ambtenarenwet