Arbeidsduur en vakantie

Arbeidsduur per jaar

Voor onderwijzend personeel geldt een arbeidsduur van 1656 uur per jaar. Deze 1656 uur volgt uit de volgende berekening.

  • 1836 uur per jaar is een volledige betrekking
  • -/- 158,4 uur per jaar aftrek aan standaard vakantie-uren
  • -/- 21,6 uur per jaar aftrek van extra vakantie-uren

Onderwijzend personeel krijgt 21,6 uur extra vakantie per jaar omdat zij vaak beperkter zijn in hun vakantieopname dan andere gemeenteambtenaren. Voor hen geldt namelijk vaak:

  • dat zij een deel van het jaar verplicht vakantie moeten nemen, of
  • dat zij een deel van het jaar geen vakantie kunnen opnemen doordat zij ingeroosterd staan om cursussen te geven.

In totaal heeft onderwijzend personeel dus 180 vakantie-uren per jaar.

Overgangsrecht arbeidsduur per jaar

De arbeidsduur van 1656 uur per jaar is ingevoerd per 1 januari 2009. Omdat onderwijzend personeel in veel instellingen tot 1 januari 2009 een lager aantal te werken uren per jaar kende is overgangsrecht overeengekomen. Het overgangsrecht houdt in dat medewerkers vanaf 1 januari 2009 elk jaar 72 uur meer gaat werken totdat zij het te werken aantal uren van 1656 bereiken.

Voorbeeld
In muziekschool de Ouverture werkte het onderwijzend personeel in 2008 1440 uren per jaar. In 3 stappen van 72 uur per jaar wordt deze 1440 uur opgehoogd naar 1656 werkuren per jaar:

  • per 1 januari 2009 werkt het onderwijzend personeel 1440 + 72 = 1512 uur per jaar
  • per 1 januari 2010 werkt het onderwijzend personeel 1512 + 72 = 1584 uur per jaar
  • per 1 januari 2011 werkt het onderwijzend personeel 1584 + 72 = 1656 uur per jaar

Als er minder dan 72 uur resteert tot 1656 uur per jaar, wordt het aantal te werken uren verhoogd tot 1656 uur.

Voorbeeld
In het centrum voor de kunsten Picasso werkt het onderwijzend personeel in 2008 1600 uur per jaar. Per 1 januari 2009 werkt dat onderwijzend personeel dan 1600 + 56 = 1656 uur per jaar. Als tijdens de overgangsfase nieuwe medewerkers worden aangesteld, geldt voor die nieuwe medewerkers het aantal te werken uren zoals op dat moment geldt voor de al werkzame medewerkers. Het aantal te werken uren van deze nieuwe medewerkers wordt vervolgens op gelijke wijze verhoogd als voor de collega’s.

Voorbeeld
In muziekschool de Ouverture (dezelfde muziekschool als in het eerdere voorbeeld) wordt op 1 januari 2010 een nieuwe medewerker aangesteld. Deze medewerker werkt in 2010 1584 uur. Vanaf 1 januari 2011 werkt deze medewerker 1656 uur per jaar.

Ontslagbescherming

Tot 2012 geldt een ontslagverbod voor gevallen dat er te weinig werk voorhanden is om de meer te werken uren die ontstaan door het verhogen de arbeidsduur per jaar in te vullen. Dit ontslagverbod geldt alleen als de oorzaak van de overtolligheid uitsluitend ligt in de verhoging van het aantal te werken uren. Ontslag op een andere grond is wel mogelijk.

Vaststelling vakanties

Standaard geldt dat onderwijzend personeel vakantie heeft gedurende 12 schoolvakantieweken. De werkgever stelt vast in welke periode de medewerkers van de instelling vakantie genieten. In de regel zal dit tijdens de schoolvakanties zijn die gelden in het onderwijs in de regio. Tijdens één van deze 12 verplichte vakantieweken moet de medewerker zich beschikbaar houden voor werkzaamheden van organisatorische aard, zoals promotionele activiteiten voor het nieuwe cursusjaar.

Als de werkgever wil afwijken van 12 verplichte vakantieweken, kan hij daarover:

  • instemming vragen van de ondernemingsraad, of
  • afspraken maken met de individuele medewerker.

Het is dus mogelijk om af te wijken van 12 verplichte vakantieweken. Het is ook mogelijk om te differentiëren binnen de instelling; niet voor al het onderwijzend personeel dat werkzaam is binnen een instelling hoeft dezelfde vakantie-vormgeving te worden gehanteerd. Het is bijvoorbeeld mogelijk om voor een deel van het personeel 12 verplichte vakantieweken vast te stellen, terwijl voor een ander deel van het personeel 8 verplichte vakantieweken gelden.

Bij een andere vakantie-vormgeving dan 12 verplichte vakantiewerken, moet rekening gehouden worden met:

  • De formele arbeidsduur van 36 uur per week. Per vakantieweek mogen maximaal 36 vakantie-uren opgenomen worden. Dit betekent dat de medewerker alles bij elkaar opgeteld minimaal 5 (180 / 36) weken vakantie moet kunnen genieten.
  • De Arbeidstijdenwet. Hierin wordt de maximale arbeidsduur (per week) aangegeven.

Van arbeidsduur per jaar naar arbeidsduur per week

De 1656 te werken uren per jaar worden verdeeld over het jaar. Afhankelijk van het aantal verplichte vakantieweken dat lokaal wordt vastgesteld volgt uit de arbeidsduur per jaar van 1656 uur een arbeidsduur per week. Hieronder een aantal voorbeelden over hoe de feitelijke arbeidsduur per week bepaald wordt.
Daarbij wordt telkens bij:

Dit is relevant te weten bij samenloopsituaties van verplichte vakantieweken met bijvoorbeeld ziekte, zwangerschaps- of bevallingsverlof en ouderschapsverlof.

Voorbeeld
Instelling voor de kunsten Het Canvas hanteert 12 verplichte vakantieweken. Zij kennen daarom: 40 werkweken (52 – 12 verplichte vakantieweken) met een feitelijke arbeidsduur van 41,4 uur (1656 / 40) per week. Dit is 8,28 uur per dag. 12 verplichte vakantieweken waarin de medewerker 180 (158,4 + 21,6) / 12 = 15 uur per week = 3 uur per dag verlof opneemt. Per dag in de verplichte vakantieweken worden dus 3 vakantie-uren ingeleverd.

Voorbeeld
Muziekschool Symfonie hanteert 12 verplichte vakantieweken, maar medewerkers moeten 1 week hiervan werkzaamheden van organisatorische aard verrichten. Zij kennen daarom: 41 werkweken (52 – 11 verplichte vakantieweken) met een feitelijke arbeidsduur van 40,39 uur (1656 / 41) per week. Dit is 8,08 uur per dag. 11 verplichte vakantieweken waarin de medewerker 180 (158,4 + 21,6) / 11 = 16,36 uur per week = 3,27 uur per dag verlof opneemt. Per dag in de verplichte vakantieweken worden dus 3,27 vakantie-uren ingeleverd.

Voorbeeld
Muziekschool De Fanfare kiest met instemming van de OR voor een combinatie van verplichte vakantieweken met vrij opneembare vakantie-uren. Medewerkers in deze muziekschool kennen één week vrij opneembare vakantie en 6 verplichte vakantieweken. Daarom zijn er: 45 werkweken (52 – 7 vakantieweken) met een feitelijke arbeidsduur van 36,8 uur (1656 / 45) per week. Dit is 7,36 uur per dag. 6 weken verplichte vakantieweken + 1 week vrij opneembaar vakantie waarin de medewerker (180 (158,4 + 21,6) / 7 = 25,71 uur per week = 5,14 uur per dag verlof opneemt. Per dag in de verplichte vakantieweken en per vrij opneembare dag worden dus 5,14 vakantie-uren ingeleverd.

Rooster opstellen van verdeling werkweken over het jaar

Om medewerkers houvast te geven in de verdeling van de werkweken over het jaar dient de werkgever zo snel mogelijk een rooster te maken van de in dat cursusjaar te werken uren. Dit rooster moet er in ieder geval binnen 2 maanden na ingang van het cursusjaar zijn. Als nadat het rooster is opgesteld, een geplande cursus niet doorgaat, dan moet de werkgever bekijken of er een nieuw rooster moet worden gemaakt. Op die manier wordt voorkomen dat een medewerker, van wie een cursus niet doorgaat, aan het eind van een cursusjaar nog veel uren extra moet werken om het voorgeschreven aantal te werken uren per jaar te behalen.

Samenloop vakantie met zwangerschaps- of bevallingsverlof

Voor onderwijzend personeel kunnen verplichte vakantieweken worden opgelegd in bepaalde weken van het jaar. Die verplichte vakantieweken kunnen samenvallen met een periode van zwangerschaps- en bevallingsverlof. Als dat het geval is, dient bekeken te worden of de medewerkster recht heeft op een compensatie voor de niet genoten vakantie-uren. De medewerkster krijgt compensatie als zij minder dan 144 uur aan vakantieverlof kan genieten in een bepaald jaar. Voor een deeltijder geldt deze 144 uur naar rato. Het aantal vakantie-uren dat gecompenseerd wordt, is afhankelijk van de feitelijke arbeidsduur in de verplichte vakantieweken.

Voorbeeld
Marieke is een fulltime medewerker en gaat eind 2009 3 weken voorafgaand aan de jaarwisseling met zwangerschaps- of bevallingsverlof. Haar verlof duurt tot en met week 13 van 2010. De muziekschool waar Marieke werkt, hanteert 12 verplichte vakantieweken per jaar, waarvan de laatste week van 2009 verplicht vrij is in verband met de kerstvakantie, de eesrte anderhalve week (8 werkdagen) van 2010 verplicht vrij is in verband met de kerstvakantie en week 8 van 2010 verplicht vrij is in verband met de voorjaarsvakantie. Omdat er 12 verplichte vakantieweken per jaar zijn vastgesteld zijn de 180 vakantie-uren verspreid over 12 weken, zijnde 60 (werk)dagen. Per (werk)dag in de verplichte vakantieweken genieten medewerkers dus 3 uur vakantie.

Compensatieberekening 2009

In 2009 valt de periode van zwangerschaps- en bevallingsverlof dus samen met 1 verplichte vakantieweek. Marieke geniet 11 van de 12 verplichte vakantieweken zwangerschaps- en bevallingsverlof.
In 11 verplichte vakantieweken geniet Marieke wel vakantie met een totale omvang van 11 x 5 x 3 = 165 uren. Omdat dit aantal hoger is dan 144 uur per jaar, krijgt Marieke in 2009 geen compensatie.

Compensatieberekening 2010

In 2010 valt de periode van zwangerschaps- en bevallingsverlof dus samen met 2 en een halve week (13 werkdagen) verplichte vakantieweken. Marieke geniet op 13 werkdagen van de 12 verplichte vakantieweken zwangerschaps- en Bevallingsverlof. In 9 weken en 2 dagen verplichte vakantieweken geniet Marieke wel vakantie met een totale omvang van (9 x 5 + 2) x 3 = 141 uren.
Het aantal vakantie-uren dat Marieke gecompenseerd krijgt is daarom gelijk aan 144 – 141 = 3 uur.

Voorbeeld
Birgit, een fulltime pianodocente, is zwanger in 2013. Voor haar zijn 12 verplichte vakantieweken vastgesteld. De periode van zwangerschaps- en bevallingsverlof loopt samen met 5 weken verplichte vakantieweken in de zomer. De 180 vakantie-uren waar Birgit recht op heeft zijn verspreid over 12 weken, zijnde 60 (werk)dagen. Per (werk)dag in de verplichte vakantieweken geniet Birgit dus 3 uur vakantie. Birgit geniet 5 van de 12 verplichte vakantieweken zwangerschaps- en bevallingsverlof. In 7 verplichte vakantieweken geniet Birgit wel vakantie met een totale omvang van 7 x 5 x 3 = 105 uren.
Het aantal vakantie-uren dat Birgit gecompenseerd krijgt is daarom gelijk aan 144 – 105 = 39 uur. De vakantie-uren die medewerksters gecompenseerd krijgen, worden niet ingeroosterd in de verplichte vakantieweken. De gecompenseerde vakantie-uren worden op verzoek van de medewerksters verleend. Dit verzoek dient te worden getoetst aan de algemene regels over de duur van de vakantie.

Samenloop vakantie met ziekte

  • de eerste bullit aangegeven hoe men vanuit 1656 uur per jaar komt tot het aantal te werken uren per dag, en
  • de tweede bullit aangegeven hoeveel uur verlof de medewerker (rekentechnisch) opneemt per verlofdag.
  • Bij samenloop tussen verplichte vakantieweken en ziekte geldt dat alle ingeplande vakantie-uren die wegens ziekte niet genoten zijn, worden gecompenseerd.

Voorbeeld Het centrum voor de kunsten waar Eduard, een fulltime consulent, werkt, kent 12 verplichte vakantieweken. Eduard is in 5 weken van de 6 verplichte vakantieweken in de zomer ziek. De 180 vakantie-uren waar Eduard recht op heeft zijn verspreid over 12 weken, zijnde 60 (werk)dagen. Per (werk)dag in de verplichte vakantieweken geniet hij dus 3 uur vakantie. Nu Eduard 5 weken ziek is geweest en daardoor in die weken geen vakantie heeft kunnen genieten, krijgt hij 5 x 5 x 3 = 75 uur gecompenseerd.

Meer informatie